Sebzelerde Kök Çürüğü ve Çökerten Hastalığı

Tanımı ve Yaşayışı

Sebze fide hastalıklarının başlıca etmenleri arasında Pythium spp., Rhizoctonia spp., Fusarium spp., Alternaria spp., Sclerotinia spp. ve Phytophthora spp. bulunmaktadır.

• Rhizoctonia spp.: Düzgün ve bölmeli miselleri olan, eşeyli devresinde nadiren basidiospor oluşturan, toprakta yaşayan ve tohumla taşınabilen bir fungus türüdür.
• Fusarium spp.: Tek hücreli mikrokonidilere, çok hücreli (bölmeli) makrokonilere ve dayanıklı klamidosporlara sahip olup, toprak ve tohum aracılığıyla taşınan bir fungus türüdür.
• Alternaria spp.: Bölmeli miselli, saplı ve lobut tipi sporlara sahip olan, hastalıklı bitki artıklarıyla ve tohumla taşınan bir fungus olarak bilinir.
• Pythium spp.: Bölmesiz misellere ve sporangiyumlara sahip, eşeyli devresinde anteridium ve oogonyumları bulunan bir toprak fungusudur.
• Phytophthora spp.: Bölmesiz miselli olan, toprakta zoosporlarıyla yayılan ve kışı hastalıklı bitki artıkları üzerinde geçirerek yaşayan bir fungus türüdür.
• Sclerotinia spp.: Bölmeli miselli, sklerotlar oluşturan ve eşeyli devrede apotesyum veren bir toprak fungusudur.

Belirtileri, Ekonomik Önemi ve Yayılışı

Bu hastalık, fideliklerde bitkilerin çıkış öncesi ve sonrası görülmektedir. Bitkiler ya topraktan çıkamayacak şekilde etkilenir ya da kök boğazlarından itibaren yatarak ölmektedir.

Bu ölümler sonucunda fidelikte ocak ocak boşluklar oluşur. Hastalık etmenleri fideler seraya veya tarlaya şaşırtıldıktan sonra da kök çürüğü oluşturur. Uygun koşullar oluştuğunda, fidelikler tamamen tahrip olabilmektedir. Sera ve tarlalarda, şaşırtılan fidelerin ölümü sonucunda fide kayıpları yaşanmaktadır. Ülkemizde fide ve sebze üretim alanlarında yaygın bir şekilde görülmektedir.

Konukçuları

Hastalık, tüm sebze fidelerinde tespit edilmektedir.

Mücadelesi

Kültürel Önlemler

Tohumların ekileceği harç toprağının hastalıklardan ari olmasına dikkat edilmelidir.

Tohum ekim aralıkları yeterli olmalı, aşırı sık ekimden kaçınılmalıdır.

Hastalıklı fideler özenle ayıklanıp imha edilmelidir.

Fidelikler uygun hava koşullarında açılmalı ve sık sık havalandırılmalıdır.

Aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.

Sera ve tarlada toprak analiz sonuçlarına bağlı olarak gübreleme yapılmalıdır.

Fidelikler, bol güneş alan ve soğuk rüzgârları tutmayan yerlerde kurulmalıdır.

Kimyasal Mücadele

İlaçlama Zamanı: İlaçlamalar, tohum ilaçlaması ve toprak ilaçlaması olarak iki aşamada yapılmalıdır.

Tohum İlaçlaması: Ekim öncesinde tohuma uygulanmalıdır.

Toprak İlaçlaması: Ekim öncesi, ekim sonrası, fidelerin toprak yüzeyine çıkışından sonra ve fidelerin seraya veya tarlaya şaşırtılmasından sonra uygulanmalıdır.

Sebze Fidelerinizi Tehdit Eden Çökerten ve Kök Çürüğü Hastalığına Karşı Olası Kayıpları Önlemek İçin Bilinçli Mücadele Şart!